Meşrutiyet Mahallesi, Meşrutiyet Cd. No:12/17 Çankaya/Ankara

D Vitamini Nedir? Eksikliğinde Neler Olur?

D Vitamini ve Eksikliği

D vitamini vücutta hormon ve hormon öncüleri olan ve fosfor metabolizması, kemik mineralizasyonu ve kalsiyum üzerinde önemli etkilere sahip olan bir grup steroldür. D vitamini, yağda eriyen vitaminler arasında bulunmaktadır. Bununla beraber vücutta D vitamini eksikliği oluşmasıyla önemli belirtiler ortaya çıkmaktadır.

Kemik mineralizasyonu açısından oldukça önemli bir yere sahip olan D vitamini, kemiğin ana yapı taşlarından biri olan kalsiyumun emilebilmesi için kesinlikle gereklidir. Sinir sisteminin ve kasların çalışabilmesi açısından önemli görevlere sahip olan D vitamini eksikliği ile birlikte kişide, yorgunluk, halsizlik, kemik ağrıları, ishal, aşırı terleme gibi belirtiler ortaya çıkmaktadır.

Günümüz koşullarında küresel bir salgın olarak kabul edilen D vitamini eksikliği; kardiyovasküler hastalıklara, yaygın kanserlere, metabolik sendromlara ve birçok kronik hastalığa sebep olabilmektedir.

D Vitamini Kaynakları Nelerdir?

D vitaminin yeterli nitelikte elde edilmesi için, öncelikle cildin kendi vitaminini üretmesi sağlanmalıdır. D vitamini, güneş ışınlarına maruz kalındığı zaman, cilt tarafından doğal olarak sentezlenmektedir. Ancak fazla miktarda güneş ışınına maruz kalma durumu, cilt kanseri riskini arttırdığı için, genellikle D vitamini kaynağı oluşturabilecek başka unsurlar tercih edilmektedir. D vitamini ayrıca uygulanan diyet ve vitamin takviyesi yoluyla da elde edilebilmektedir.

Vücudun D vitamini ihtiyacı, yaşa göre farklılık göstermekte, yaş ilerledikçe vücudun ihtiyaç duyduğu D vitamini oranı artış göstermektedir. Bu bakımdan yaşın ilerlemesiyle birlikte, kemikler ince, kırılgan ve kusurlu hale gelmektedir.

D Vitamini Eksikliği Belirtileri Nelerdir?

D vitamini eksikliği genellikle koyu renk cilt yapısına sahip olan, aşırı kilolu ve 65 yaş üstü kişilerde görülmektedir. D vitamini eksikliği ile kan seviyesinde belirgin değişimler meydana gelmekte ve kan seviyesinin normale dönebilmesi için vitamin takviyesi gerekmektedir.

D vitamini bazı kişilerde eksiklik belirtisi göstermeyebilmektedir. D vitamini eksikliği sonucu, bazı durumlarda yorgunluk ve genel vücut ağrılarına sebep olabilmektedir. D vitamininin ciddi oranda eksiklik göstermesi sonucunda ise, kemik ağrıları ve yürüme zorlukları ortaya çıkabilmektedir.

Gene olarak D vitamini eksikliğinin vücutta meydana getirdiği belirtileri şu şekilde sıralayabilmekteyiz;

  • El ve ayak bileklerinde ağrı
  • Değişken ruh hali
  • Baş ağrısı
  • Saç dökülmesi
  • Omuz eklemleri ve parmaklarda ağrı
  • Uykusuzluk
  • Depresyon

D vitamini eksikliği, yetişkinlerde kemik erimesi, kas güçsüzlüğü, kemik yapısında bozukluk gibi durumlara sebep olabilmektedir.

D Vitamini Eksikliği Nedenleri Nelerdir?

D vitamini kişinin temel cilt yapısı, yaşam şartları, yaşadığı coğrafya gibi çeşitli etkenlere bağlı olarak eksiklik haliyle ortaya çıkabilmektedir. Bu bakımdan D vitamini eksikliği ortaya çıkmasının sebeplerini şu şekilde sıralayabilmekteyiz;

  • Yeterli miktarda güneş ışığı alınmaması
  • Gebelik, obezite gibi sebeplerle D vitamini artabilmekte ve D vitamini eksikliği tetiklenebilmektedir.
  • Cildin sürekli kapalı tutulması D vitamini eksikliğine sebep olabilmekte, güneş ışığına doğrudan ve yeterince maruz kalınması ile vücudun D vitamini ihtiyacı karşılanabilmektedir.
  • Gün içerisinde zamanın büyük kısmının kapalı alanda geçirilmesi
  • Yaşın ilerlemesi, cildin incelmesine ve D vitamininin üretiminin azalmasına sebep olmaktadır.

D Vitamini Eksikliğinin Etkileri Nelerdir?

  • Baş ve boyun bölgesinde aşırı terleme; D vitamini eksikliği sonucu vücut ısısında artış meydana gelmektedir. Vücut aktivitesinin normal olması halinde bile vücut ısısının yükselmesi ile terleme oluşmaktadır.
  • Kemik ve sırt bölgesinde ağrılar; kalsiyum kemiklerin temel yapı taşını oluşturmaktadır. D vitamini ile kalsiyum emilebilmekte ve doğru şekilde metabolize edilebilmektedir. Bu doğrultuda D vitamini eksikliği sonucu sırt, bel ve kemiklerde ağrılar meydana gelmekte ve kaslarda güçsüzleşme gözlemlenmektedir.
  • İshal; D vitamini vücuttaki sindirim ve boşaltım sisteminde düzenleyici role sahiptir. D vitamini eksikliği sonucu beslenme düzeni değişmemesine karşın, aniden ishal durumu ortaya çıkabilmektedir.
  • Kaslarda güçsüzlük, halsizlik ve yorgunluk; D vitamini eksikliği sonucu ortaya çıkan belirgin etkilerden biridir. Kemik ve kas sağlığını etkileyen D vitamininin eksikliği sonucu, kaslar faaliyetlerini sağlıklı şekilde gerçekleştirememektedir. Bu sebeple, vücutta süreklilik gösteren yorgunluk hali ve halsizlik hissi ortaya çıkmaktadır.
  • Saç dökülmesi; birçok etkene bağlı olarak meydana gelebilmektedir. Saç ve saç köklerindeki hücrelerin sağlıklı olmasını sağlayan D vitamini, vücutta eksikliğinin belirtisini saç tellerinin zayıflaması, kırılması ve dökülmesi şeklinde gösterebilmektedir.
  • Sık şekilde enfeksiyona yakalama ve hastalık sürelerinin uzaması; D vitamini eksikliğinin bağışıklık sistemi üzerinde meydana getirdiği olumsuz etkilerden biridir. D vitamini bağışıklık sisteminin güçlenmesi açısından önemli bir işleve sahiptir. Bu bakımdan uzun süre geçmeyen grip, nezle gibi hastalık durumları D vitamini eksikliğine işaret edebilmektedir.
  • Depresyon ve melankolik ruh hali; D vitamini eksikliğinin en belirgin etkilerinden birini oluşturmaktadır. D vitamini serotonin hormonu üretilmesi ve salgılanması açısından önemli bir rol oynamaktadır. Bu bağlamda D vitamini eksikliği sonucu, nedeni belirsiz bir mutsuzluk hali, olumsuz duyguların yoğunluğu ve değişken ruh hali ortaya çıkabilmektedir.